TÜRKİYE SÜPER LİG FUTBOL HAKEMLERİNİN İŞ DOYUMU VE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİNİNCELENMESİ

Yeliz ŞİRİN, Enver DÖŞYILMAZ

Özet


Bu çalışmanın amacı, Türkiye Futbol Liglerinde faal olarak görev yapan süper lig futbol hakemlerinin mesleki tükenmişlik ve iş doyum düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelemektir.Çalışmanın evrenini Türkiye futbol federasyonuna bağlı 80 Üst klasman hakem ve yardımcı hakem oluşturmaktadır.Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Maslach tükenmişlik envanteri (1981) ve iş doyumu düzeyini belirlemek amacıyla 1967 yılında geliştirilen ve Gökçora(1985) tarafından Türkçeye uyarlanan (Minnesota Satisfaction Questionnaire) minoseta iş doyumu ölçeği uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesi ve yorumlanmasında, kolmogorov-smirnov testi, mann-whitney U testi ve kruskal-wallis testi, spearman korelasyon katsayısı kullanılmıştır.
Sonuç olarak; futbol hakemlerinin iş doyumlarınınyüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir.Medeni durum, futbol deneyimi ve hakemlik görevi değişkenlerine göre iş doyumu düzeylerinde anlamlı farklılığa rastlanmış; fakat eğitim durumu, meslek, hakemlik süresi ve yaş değişkenlerine iş doyumu düzeylerinde anlamlı farklılığa rastlanmamıştır. Aynı zamanda tükenmişlik düzeylerinde medeni durum, hakemlik görevi, hakemlik süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılığa rastlanırken; futbol deneyimi, yaş, meslek, hakemlik süresi, eğitim durumuna göre anlamlı farklılığa rastlanmamıştır. İş doyumu boyutları ve tükenmişlik arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimler:Tükenmişlik , iş doyumu, hakem, futboll

Tam Metin:

PDF PDF (English)

Referanslar


Arches J., “Social Structure, Burnout, and Job Satisfaction”, SocialWork, 36(2), pp.202–206, 1991.

Ataoğlu A., İçmeli C., Özçetin A., “Hekimlerde İş Doyumu”, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Düzce Tıp Fakültesi Dergisi, 2, pp.17-34,2000. [InTurkish]

Alkan E., Yıldız SM., Bakır M., “Mobbingin Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin Tükenmişliği Üzerine Etkisi” Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi,13(3), pp. 270–28, 2011. [InTurkish]

Anthanasıos K., “Burnout among football coaches in Greece” Biology of Exercise, 6(1), 5-121, 2010

Arabacı R., Şahin S., İkizler HC., “Bursa İlinde Görevli Beden Eğitimi Öğretmenlerinin İş Doyumu”, III. Ulusal Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, Olimpik Eğitim ve Spor Kültürü Sempozyumu, Bursa, 2003.

Baycan A. An Analysis of Several Job Satisfaction Between Different Occupational Groups. Boğaziçi Üniversitesi, .Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek LisansTezi, İstanbul 1995.

Biber E., Ersoy A., Acet M., Küçük V., “Türk Futbol Antrenörlerinin Tükenmişlik Düzeylerinin Değerlendirilmesi” Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 12 (2),pp.134-143, 2010.

Can Y., Soyer F., Yılmaz F., “Hentbol Hakemlerinin İş Doyumu ve Mesleki Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi” Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimi Dergisi,12(2)pp.113-119, 2010.

Castagna C.,Abt G., D'Ottavio S., “Physiological aspects of soccer refereeing performance and training” Sports Medicine 37(7), pp.625-646, 2007.

Canbaz S., “Manisa Kent Merkezinde Çalışan Ebelerin İş Doyumu ve Hizmete Yansımaları” Yüksek Lisans Tezi. Celal Bayar, Manisa, 2005. [InTurkish]

Cel A., Hakemlik Psikolojisi [Refereeing psychology] (trans: A. Kin), Futbol Bilim ve Teknoloji Dergisi. 1.pp. 21-23, 1994.

Cengiz R., Pulur A., “Futbol Hakemlerinin Şiddet Olaylarına Bakış Açıları Üzerine Bir Araştırma”. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi.1. pp.27-33, 2004. [InTurkish]

Chen Y., “Relationships Among Service Orientation, Job Satisfaction and Organizational Commitment in the İnternational Tourist Hotel İndustry”. Journal of American Academy of Business,.4. pp.24, 2007.

Çelik E., “Normal Çocuklarla Çalışan Anaokulu Öğretmenlerinde Tükenmişlik”. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2),pp.33-39, 2003. [InTurkish]

Çekmecelioğlu H., “İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Tutumlarının İşten Ayrılma Niyeti ve Verimlilik Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi: Bir Araştırma”, İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 8(2), pp. 153-168, 2006. [InTurkish]

Doğan, B., Moralı, S., Saraçaloğlu, AS., “Beden Eğitimi Bölümü Öğretim Elemanlarının Yaşam ve İş Doyum Düzeyleri ile Demografik Değişkenleri Arasındaki İlişkilerin Karşılaştırılması” Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2( 3), pp. 40-50, 1997.

Drakou, A.,Kambitsis, C., Characousou Y., Tzetzis, G., “Exploring Satisfaction of Sport Coaches in Greece” European Sport Management Quarterly, 6(3), pp. 239-252, 2006.

Ersoy F., “Tükenmişlik Sendromu”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 2.pp.11-17, 2001. [InTurkish]

Freudenberger, HJ.,Staff Burnout. Journal of Social, 30,pp.159-165. 1974.

Göktaş Z., “Balıkesir İlindeki Beden Eğitimi Öğretmenlerinin İş Doyumu Ve Bazı Değişkenlerle Olan İlişkisinin İncelenmesi “Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(1),pp.13-25, 2007. [InTurkish]

Hock, RR., “Professional Burnout Among Public School Teachers”, Public Personal Management, 17(2), pp.167-189, 1988.

Ilkım, YT., Güllü M., “Investigation of the job satisfaction and burnout levels of the wrestling referees according to various factors in Turkey” Journal of Human Sciences, 13(2), pp.3469-3481, 2016.

Karlıoğlu, R., Ünal, S., Yoloğlu S., “Hekimlerde İş Doyumu ve Tükenmişlik Düzeyi” Türk Psikatri Dergisi,11, pp. 49-57, 2000. [InTurkish]

Kargün MÇ., Albay F., Cenikli A., Güllü M., “Türk Futbol Hakemlerinin İş Doyumu Ve Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi” Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 3(2),pp.30-38, 2012. [InTurkish]

Kumar S., “Influence of Spırıtualıty on Burnout and Job Satısfactıon: A Study of Academıc Professıonalsın Oman”. South Asıan Journal Of Management 22( 3),pp.137. 2015.

Lam SK., “Quality Management and Job Satisfaction: An Empirical Study”, International Journal Of Quality and Reliability Management, 12(4), pp. 72-78,1995.

Maslach C., Jackson SE., “The Measurement of Experienced Burnout” Journal of Occupational Behavior. 2.pp. 99–113, 1981.

Maslach C.,Schaufeli, W.B., Leiter, M.P. “JobBurnout”, AnnualReview of Psychology. 52.pp.397-422, 2001.

Maslach C., “Job burnout: New directions in research and intervention”, Current Directions in Psychological Science. 12,pp. 189-192, 2003.

Organ, D.W.,Lingl, A., “Personality, Satisfaction and Organizatioal Citizenship Behavior”, Journal of Social Psychology, 135(3), pp. 339-351, 1995.

Ozmutlu İ.,Tekın M., Yuksek S., Mutlu O., Eraslan M., “An analysis on the job satisfactions levels of soccer referees” Turkish Journal of Sport and Exercise, 15 (1), pp. 31-36, 2013.

Özgen I., “Yiyecek İçecek İşletmelerinde Çalışanlarda Tükenmişlik Sendromu”, İzmir Adnan Menderes Havalimanı Örneği, I. Ulusal Gastronomi Sempozyumu ve Sanatsal Etkinlikler, İzmir, 2007. [InTurkish]

Pines, AM., “The Burnout Measure Short Version (BMS)”. International Journal of Stress Management, 12.pp.78-88, 2005.

Sat S., “Örgütsel ve Bireysel Özellikler Açısından İş Doyumu ile Tükenmişlik Düzeyi Arasındaki İlişki: Alanya'da Banka Çalışanları Üzerinde Bir İnceleme, Çukurova Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Adana, 2011. [InTurkish]

Sünter AT.,Canbaz S., Dabak Ş., Öz H., Pekşen Y., “Pratisyen Hekimlerde Tükenmişlik, İşe Bağlı Gerginlik ve İş Doyumu Düzeyleri, Genel Tıp Dergisi;16(1),pp.9-14, 2006. [InTurkish]

Şirin Y., Bilir P., Sangun L., Öz G., “Futbol Antrenörlerinin Mesleki Tükenmişlik ve Örgütsel Bağlılıklarının İncelenmesi” 13. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi. Konya,2014. [InTurkish]

Sürgevil O., Çalışma Hayatında Tükenmişlik Sendromu, Nobel Yayınevi, pp.50-51, Ankara, 2006.

Tatlıcı M.,KırımoğluH.,”Atletizm Antrenörlerinin Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi”. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2 (1), pp.34-46. 2008. [InTurkish]

Tekin M.,Taşğın Ö, Baydil B., “Çeşitli Değişkenlere Göre Taekwondo Hakemlerinin Tükenmişlik Düzeylerinin Belirlenmesi” Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(3),pp.1001-1012, 2009. [InTurkish]

Treven, S.,Premagovanjestresa [Copingwithstress]. Ljubljana, Slovenia: GV Založba. (2005).

Ulucan H., Erol AE., Bektaş F., Yılmaz İ., “ Türkiye’deki Profesyonel Futbol Kulüplerinin Alt Yapılarındaki Antrenörlerin İş Doyum Düzeylerinin İncelenmesi” Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 13(2), pp.226–232, 2011. [InTurkish]

Weiss, HM., “Deconstructing Job Satisfaction Separating Evaluations, Beliefs and Affective Experiences”. Human Resource Management Review, 12, pp.173–194, 2002.

Yıldız N., Yolsal N., Ay P., Kıyan A., “İstanbul Tıp Fakültesi’nde Çalışan Hekimlerde İş Doyumu” İstanbul Tıp Fakültesi Mecmuası, 66(1), pp.34-41, 2003. [InTurkish]

Yerlisu, T., “Profesyonel Futbol Takımlarında Görev Yapan Antrenörlerinin İş Doyum Düzeylerinin Değerlendirilmesi”, Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, XI (4),pp. 43-55, 2006. . [InTurkish]

Yerlisu T., Çelenk B., “Liglerde Görev Yapan Voleybol Antrenörlerinin İş Doyum Düzeylerinin Değerlendirilmesi” Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(2),pp. 87-93, 2008. [InTurkish]